Osoby

Trwa wczytywanie

Helena Rozwadowska

ROZWADOWSKA Helena Stanisława, właśc H.S. Targosz, zamężna Bielenin (21 II 1888 Kra­ków - 9 II 1968 Katowice), aktorka. Była córką Tomasza Targosza i Antoniny z Grzybowskich, żoną Władysława Bienina-Bielenina (zob. t. 1), matką aktorki Ireny Bielenin. Szkołę średnią ukończyła w Krakowie; potem wstąpiła tam do rocznej szkoły dram. M. Przybyłowicza. W czerwcu 1908 zaanga­żowała się do zespołu E. Czermańskiego, który objeżdżał Galicję; debiutowała rolą Meli ("Moralność pani Dulskiej"). W 1909-14 należała do zespołu T. Ludowego w Krakowie (w 1911 wraz z grupą akto­rów kierowanych przez E. Rygiera udała się do Lwowa, gdzie od marca do maja występowali jako T. Nowy). W 1914 należała do zespołu T. Syndy­katu Dziennikarzy Krakowskich. Po wybuchu I woj­ny świat. znalazła się w Zakopanem, gdzie w sez. 1914/15 występowała w zespole D. Baranowskiego. W lipcu 1917 zaangażowała się do Polskiego T. Frontowego i wyjechała z nim na front włoski. W 1918 była w zespole S. Turskiego, m.in. w Prze­myślu i Tarnowie (wrzesień). W sez. 1919/20 wy­stępowała w t. plebiscytowym pod dyr. E. Kali­nowskiego w Cieszynie, 1920/21 w T. Miejskim w Łodzi pod dyr. A. Zelwerowicza, 1921-23 w T. Polskim w Warszawie. W 1924 zaangażowała się do T. Polskiego w Katowicach i pracowała tam do wybuchu II wojny światowej. Lata 1939-45 spędziła na wsi. Po wojnie, po krótkich występach w krak. T. Powszechnym im. Żołnierza Pol., po­wróciła wiosną 1945 do Katowic i na scenie T. Śląskiego im. Wyspiańskiego występowała do 1965, tj. do przejścia na emeryturę. W teatrze tym 14 XI 1948 obchodziła jubileusz trzydziestopięciole­cia pracy aktorskiej w roli Orgonowej ("Damy i huzary").
Była jedną z najbardziej znanych aktorek na Ślą­sku; jedyną, która na scenie t. katowickiego wy­stępowała tak długo - czterdzieści lat. Niezwykłą popularność zdobyła także rolą Maryjki w nada­wanej przez wiele lat audycji "Śląskiej Czeladki Radiowej". Była aktorką wszechstronną, także ope­retkową. W późniejszych latach grała z powodze­niem najczęściej role charakterystyczne, np. kobiety z ludu; równie dobrze czuła się w klasycznej ko­medii polskiej. Ważniejsze role: Zosia ("Ułani księ­cia Józefa"), Panna Młoda ("Wesele"), Chochlik ("Bal­ladyna"), Gwinona ("Lilia Weneda"), Milewska ("Żabusia"), Dulska ("Moralność pani Dulskiej"), Tykalska ("Pan Damazy"), Pani Dobrójska ("Śluby panieńskie"), Zofia ("Dom kobiet"), Prudencja ("Dom Bernardy Al­ba"), Pani Jowialska i Szambelanowa ("Pan Jowialski"). Napisała książkę "Wspomnienia ważne i nie­ważne" (Warszawa 1966).
Bibl.: Almanach 1967/68 (tu błędny rok urodzenia); Dą­browski: Na deskach t. 2; Linert: T. Śląski (il.); Lorentowicz: T. Polski; Nawrat: Repertuar; Nawrat: T. Polski w Katowicach (il.); T. Śląski 1922-72 s. 165 (il.); Warnecki; ŚSB t. 1; Pam. Teatr. 1980 z. 1 s. 104, 108; Poglądy 1968 nr 5 (il.), 1972 nr 20 (il.); Rocz. Katowicki 1979; Akta (tu fot.), ZASP; Wosiek: Teatry lud.; Wosiek: Teatry objazdowe.
Ikon.: Fot. - Arch. Dok. Mech., IS PAN.
Nagrania: Role - Red. Dok. Inf. PR.
Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x

Używamy plików cookies do celów technicznych i analitycznych. Akceptuję Więcej informacji