Autorzy

Trwa wczytywanie

Zygmunt Hübner

Pseud.: Jan Sulicki; Tumor; Z.H.

Felietonista i publicysta teatralny, aktor, reżyser.

Urodzony 23 marca 1930 w Warszawie; syn Zygmunta Hübnera, prawnika, i Zofii Julii z Lipińskich. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie; od 1943 należał do Szarych Szeregów. W czerwcu 1944 wyjechał na wieś w Opoczyńskie, skąd wrócił do stolicy w maju 1945. Uczęszczał do Gimnazjum im. S. Staszica (1945–47), a następnie uczył się w Liceum im. J. Słowackiego, gdzie w 1948 uzyskał maturę. Działał społecznie w organizacjach PCK i YMCA. W 1948 rozpoczął studia z zakresu historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim (zrezygnował w 1950) i równocześnie na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej (PWST) w Warszawie (późniejszej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. A. Zelwerowicza). Był członkiem Związku Akademickiej Młodzieży Polskiej (od 1948), potem ZMP, brał udział w pracach Zarządu Głównego ZSP. W 1951–52 prowadził na PWST wykłady z historii teatru. Po uzyskaniu dyplomu w 1952 występował przez kilka miesięcy w Teatrze Ludowym, a potem podjął studia na Wydziale Reżyserskim PWST, które łączył z pracą na scenie w Teatrze Polskim.

Debiutował jako publicysta teatralny w 1952 artykułem pt. Nasz Teatr – Studio, zamieszczonym na łamach „Po prostu” (nr 21). Recenzje i artykuły teatralne publikował w „Sztandarze Młodych” (1953–55) i w „Trybunie Wolności” (1954–55; pod pseud. Jan Sulicki). W 1955 ożenił się z Mirosławą Dubrawską, aktorką. W tymże roku przeniósł się do Gdańska, gdzie debiutował jako reżyser w Teatrze Wybrzeże. W 1956 uzyskał dyplom ukończenia Wydziału Reżyserskiego PWST.

Na przełomie 1956/57 wyjechał na czteromiesięczne stypendium Międzynarodowego Instytutu Teatralnego (ITI) przy UNESCO do Paryża, Londynu i Rzymu; nadsyłał stamtąd regularne korespondencje do tygodników „Nowe Sygnały” i „Po prostu”.

W 1958 objął stanowisko kierownika artystycznego Teatru Wybrzeże. W 1960 otrzymał nagrodę Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku. W sezonie 1961/62 był reżyserem w Teatrze Polskim w Warszawie. W 1962 podjął pracę we Wrocławiu jako dyrektor Teatru Polskiego i zarazem kierownik artystyczny Państwowych Teatrów Dramatycznych. W 1963 został kierownikiem artystycznym, a także reżyserem Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Za działalność w tej placówce otrzymał w 1967 nagrodę Ministra Kultury i Sztuki III stopnia; w następnym roku został wyróżniony nagrodą miasta Krakowa w dziedzinie kultury. Równocześnie reżyserował spektakle dla Polskiego Radia i Telewizji; występował również jako aktor teatralny i filmowy. Kontynuował twórczość literacką i publicystyczną. Felietony i artykuły o sztuce teatru publikował m.in. w „Odrze” (1960–64), „Dialogu” (od 1966) i w „Teatrze” (1969–77).

W 1969 zrezygnował z prowadzenia Starego Teatru i nie związany etatowo z żadną sceną, reżyserował spektakle m.in. w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, Teatrze Nowym w Łodzi, Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Za reżyserię Ulissesa J. Joyce'a w Teatrze Wybrzeże otrzymał w 1971 Order Stańczyka, przyznawany przez redakcję „Literatury”. W 1970 objął stanowisko sekretarza generalnego Polskiego Ośrodka ITI. W tym samym roku wszedł w skład zespołu pedagogicznego PWST (od 1972 prodziekan Wydziału Reżyserii Dramatu, od 1975 dziekan). Za całokształt pracy scenicznej otrzymał w 1971 nagrodę Klubu Krytyki Teatralnej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich im. Boya. Współpracował jako reżyser z warszawskim Teatrem Współczesnym (1972–74) i Teatrem Telewizji.

Od 1974 był dyrektorem Teatru Powszechnego w Warszawie. Wyjeżdżał dwukrotnie do Stanów Zjednoczonych: w 1976 na zaproszenie Georgia State University, gdzie prowadził zajęcia z aktorami oraz zajmował się reżyserią, wygłosił nadto kilka wykładów na uniwersytetach w Teksasie i Miami oraz w 1980 w Nowym Jorku i na Festiwalu Nowych Sztuk Amerykańskich w Louisville. W 1978 otrzymał nagrodę Klubu Krytyki Teatralnej SDP im. L. Schillera za reżyserię Zemsty A. Fredry, w 1979 nagrodę Prezesa Rady Ministrów I stopnia za twórczość artystyczną w dziedzinie teatru. W 1981 został mianowany profesorem nadzwyczajnym w zakresie historii i teorii literatury polskiej. W 1983 otrzymał nagrodę Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji I stopnia za reżyserię Nie-Boskiej komedii Z. Krasińskiego, w 1989 przyznano mu pośmiertnie nagrodę im. K. Swinarskiego za sezon 1988/89.

Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1965), Krzyżem Kawalerskim (1969) i Krzyżem Oficerskim (1978) Orderu Odrodzenia Polski, odznaką "Zasłużony Działacz Kultury" (1969). Zmarł 12 stycznia 1989 w Warszawie.

Twórczość

  1. Rozmowy o teatrze. [Współaut.:] J. Rakowiecki. Wwa: Wiedza Powsz. 1953, 218 s. Wyd. 2 uzup. tamże 1955, 159 s. Praca popularyzatorska nt. teatru.
  2. Bogusławski człowiek teatru. [Monografia]. Wwa: Wiedza Powsz. 1958, 380 s.
  3. Przepraszam, nic nowego. [Felietony], Wr.: Ossol. 1978, 224 s. Wybór felietonów publikowanych w „Dialogu” i „Odrze” w 1962–1977.
  4. Sztuka reżyserii. [Szkice]. Wwa: WAiF 1982, 198 s. Zawartość: Kłopoty z definicją; Rzut oka wstecz; Reżyser czyta sztukę; Reżyser ustala obsadę; Reżyser prowadzi próbę; Reżyser zasiada na widowni; Reżyser staje za kamerą; Czy reżyserii można nauczyć?; Literatura przedmiotu.
  5. Ludzie cesarza. [Utwór dramatyczny]. „Dialog” 1986 nr 2 s. 5–27. Praprem. Wwa, T. Ateneum 1986. Wyróżnienie Funduszu Literatury w 1987. Przekł.: czes.: Cisarovi lidé. [Przeł.] E. Sojka. Praha 1988, – hiszp.: Els homes de l'Emperador. [Przeł.] J.M. de Sagarra i Angel. Escena, Barcelona 1990 nr 5 [dod.]
  6. Loki na łysinie. Wybór felietonów z lat 1976–1985. Kr.: WL 1989, 157 s. Wybór felietonów publikowanych w „Dialogu”.
  7. Wizyta Marszałka. Słuchowisko radiowe. „Dialog” 1990 nr 1 s. 7–23.
  8. Polityka i teatr. [Eseje]. Kr: WL 1991, 331 s. Zawartość: Wstęp; Teatr i państwo; Cenzura; Cenzura poza cenzurą; Propaganda; Teatr walczący ...; ... I walka z teatrem; Artysta uwikłany; Posłowie '88. Nagroda Międzynarodowego Instytutu Teatralnego (ITI) „Teatralna książka roku” w 1991. Przekł. ang.: Theater and politics. [Przeł.] J. Kosicka. Evanston, Illinois 1992.

Adaptacje

  1. F. Dostojewski: Zbrodnia i kara. Przeł. Cz. Jastrzębiec-Kozłowski. Adapt., insc. i reż. ... Wyst. Gdańsk, T. Wybrzeże 1958. Inna wersja. [Współaut.;] A. Hanuszkiewicz. Wyst. Wwa, T. Powsz. 1964.
  2. B. Jasiński: Bal manekinów. Adapt. teatr.: ... TV 1961.
  3. K. Brandys: Sposób bycia. Oprac. tekstu i reż.: ..., J. Nowak. Wyst. Kr., Stary T. 1964.
  4. B. Jonson: Volpone. Adapt. teatr. ... TV 1965.
  5. M. Gogol: Martwe dusze. Tłum. W. Broniewski. Adapt. i reż. ... TV 1966.
  6. Czwarty jeździec Apokalipsy. [Widowisko telewizyjne]. Scenariusz i realizacja: A. Buszewicz, W. Krakowski, T. Malak pod kierunkiem ... Wyst. Kr., Stary T. 1967.
  7. K. Filipowicz: Co jest w człowieku w środku. Scenariusz film. i reż. ... TV 1969.
  8. B. Hrabal: Baron Münchhausen. Przeł. E. Witwicka. Scenariusz teatr. i reż. ... TV 1969.
  9. A. Camus: Upadek. Przeł. J. Guze. Adapt. teatr. pt.: Sąd ostateczny: ..., J. Majewski. TV 1970.
  10. Molière: Świętoszek. Przeł. K. Zalewska. Adapt. i reż. ... TV 1971.
  11. M. Nowakowski: Gonitwa. Scenariusz film.: ..., M. Nowakowski. Reż. ... TV 1971.
  12. R. Bratny: Trzech w linii prostej. [Powieść]. Adapt. tv i reż. ... TV 1973. Druk „Teatr Pol. Telew.” 1974 nr 1 s. 31–43.
  13. K. Moczarski: Rozmowy z katem. Układ tekstu ... Wyst. Wwa, T. Powsz. 1977. Przekł.: niem.: Gespräche mit dem Henker. [Przeł.] R. Buschmann. Berlin 1978, – słowac: Rozhovory s katom. [Przeł.] M. Andraš. Bratislava 1979.
  14. J. Conrad: W oczach Zachodu. Przeł. W. Tarnawski. Adapt. pt. Spiskowcy: ... i M. Komar. Reż. ... Wyst. Wwa, T. Powsz. 1980.
  15. N. Grieg: Upadek. Przeł. A. Skrentni. Układ tekstu i reż. ... Wyst. Wwa, T. Powsz. 1982.

Prace redakcyjne

  1. E.G. Craig: O sztuce teatru. Wybór: G. Sinko. Przeł. M. Skibniewska. Wstęp i noty ... Wwa: WAiF 1964, 213 s. [Wyd. 2 uzup.] tamże 1985, 264 s.
  2. J. Janicki: Tatko. Wstęp i uwagi insc: ... [Wwa:] LSW 1974, 76 s.

Źródło: Słownik biobibliograficzny Współcześni polscy pisarze i badacze literatury, t.III, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994. Zachowano skróy i konwencję bibliograficzną oryginału.

Pracownia

X
Nie jesteś zalogowany. Zaloguj się.
Trwa wyszukiwanie

Kafelki

Nakieruj na kafelki, aby zobaczyć ich opis.

Pracownia dostępna tylko na komputerach stacjonarnych.

Zasugeruj zmianę

x